Монгол орны баруун хэсгийг Монгол Алтайн нуруу, төв хэсгийг Хангайн нуруу, өмнөд хэсгийг Говь-Алтайн нуруу эзэлдэг. Улсын хамгийн өндөр оргилууд бараг бүгд мөнх цас, мөсөн голтой Монгол Алтайд байдаг. Энэ нийтлэлд хамгийн өндөр 7 оргилын байршлыг газрын зураг дээр тэмдэглэж, бодит зураг, дэлгэрэнгүй мэдээллийг нэгтгэлээ.
EN Western Mongolia is dominated by the Mongol Altai, the centre by the Khangai and the south by the Gobi-Altai range. Almost all of the country’s highest peaks lie in the Mongol Altai, with permanent snow and glaciers. This article marks the seven highest peaks on a map and brings together real photos and details.
Газрын зураг дээрх байршил / Locations on the map
Click a number to open the location in Google Maps.
| # | Оргил / Peak | Өндөр / Height (m) | Аймаг / Province | Солбицол / Coordinates |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Хүйтэн оргил (Таван Богд) Khüiten Peak (Tavan Bogd) | 4 374 | Баян-Өлгий, Цэнгэл сум Bayan-Ölgii, Tsengel | 49.146°, 87.819° |
| 2 | Мөнххайрхан (Сүхбаатар оргил) Mönkhkhairkhan (Sükhbaatar Peak) | 4 204 | Ховд, Мөнххайрхан сум Khovd, Mönkhkhairkhan | 46.890°, 91.473° |
| 3 | Цамбагарав (Цаст оргил) Tsambagarav (Tsast Peak) | 4 196 | Баян-Өлгий, Ховд Bayan-Ölgii, Khovd | 48.682°, 90.725° |
| 4 | Сутай хайрхан Sutai Khairkhan | 4 090 | Говь-Алтай, Ховд Gobi-Altai, Khovd | 46.617°, 93.594° |
| 5 | Хархираа Kharkhiraa | 4 037 | Увс Uvs | 49.570°, 91.385° |
| 6 | Отгонтэнгэр Otgontenger | 4 008 | Завхан Zavkhan | 47.608°, 97.552° |
| 7 | Их Богд Ikh Bogd | 3 957 | Баянхонгор Bayankhongor | 44.995°, 100.231° |
Тэмдэглэл: уулсын өндрийг эх сурвалж бүр өөр өөр өгдөг. Жишээ нь Мөнххайрханыг 4204 эсвэл 4231 м, Сутайг 4090 эсвэл 4220 м гэж бичих нь бий. Энд Википедиагийн «Монголын уулсын жагсаалт»-ын тоог ашиглав.
EN Note: sources give different heights for the mountains. For example, Mönkhkhairkhan is listed as 4,204 or 4,231 m and Sutai as 4,090 or 4,220 m. Figures here follow Wikipedia’s “List of mountains in Mongolia”.
1. Хүйтэн оргил — 4374 м / 1. Khüiten Peak — 4,374 m
Монгол улсын хамгийн өндөр цэг. «Хүйтэн» гэдэг нэрээ мөнх цастай, жилийн турш хүйтэн байдгаасаа авсан. Таван Богд уулын таван оргилын нэг бөгөөд Монгол, Хятадын хил дээр оршдог. Урьд нь «Найрамдал оргил» гэж нэрлэгддэг байжээ. Таван Богдын бэлээс эхэлдэг Потанины мөсөн гол нь Монголын хамгийн том мөсөн голуудын нэг.
EN The highest point in Mongolia. Its name means “cold”, as it is snow-covered and cold all year round. It is one of the five peaks of Tavan Bogd and lies on the Mongolia–China border; it was formerly called “Nairamdal (Friendship) Peak”. The Potanin Glacier, starting at the foot of Tavan Bogd, is one of Mongolia’s largest glaciers.
Байршил: Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сум, Алтай Таван Богд байгалийн цогцолборт газар
Нуруу: Монгол Алтай
Анхаарах: хилийн бүсэд байдаг тул зөвхөн зөвшөөрөлтэй аялал жуулчлалын компаниар дамжуулан нэвтрэх зөвшөөрөл авна. Авирах тохиромжтой үе нь 6–8-р сар.
📍 Google Maps дээр харах
EN Location: Tsengel soum, Bayan-Ölgii; Altai Tavan Bogd National Park
Range: Mongol Altai
Note: it lies in the border zone, so entry permits are obtained only through licensed tour operators. The best climbing season is June–August.
2. Мөнххайрхан — 4204 м / 2. Mönkhkhairkhan — 4,204 m
Монгол Алтайн нурууны хоёр дахь өндөр уул. Ноён оргил нь «Сүхбаатар» нэртэй, мөнх цас, мөсөн голоор бүрхэгдсэн. Ховд, Баян-Өлгий аймгийн заагт орших бөгөөд уулын хормойд малчид зуслан хийдэг.
EN The second-highest mountain of the Mongol Altai. Its main summit, “Sükhbaatar”, is covered with permanent snow and glaciers. It lies on the border of Khovd and Bayan-Ölgii, and herders spend the summer at its foot.
Байршил: Ховд аймгийн Мөнххайрхан сум
Нуруу: Монгол Алтай
📍 Google Maps дээр харах
EN Location: Mönkhkhairkhan soum, Khovd
Range: Mongol Altai
3. Цамбагарав — 4196 м / 3. Tsambagarav — 4,196 m
Баян-Өлгий, Ховд аймгийн заагт орших хоёр оргилтой уул. Хамгийн өндөр нь «Цаст» оргил (4196 м), нөгөө нь «Цамбагарав» (4165 м). Энэ орчин Цамбагарав уулын байгалийн цогцолборт газарт хамаарах бөгөөд цоохор ирвэс, аргаль, янгир нутагладаг. Монгол Алтайн оргилуудаас харьцангуй хялбар хүрэх боломжтой гэдгээрээ уулчдын дунд алдартай.
EN A two-peaked mountain on the border of Bayan-Ölgii and Khovd. The higher is “Tsast” (4,196 m), the other “Tsambagarav” (4,165 m). The area is part of Tsambagarav National Park, home to snow leopards, argali and ibex. It is popular with climbers as one of the more accessible Altai peaks.
Байршил: Баян-Өлгий, Ховд аймгийн зааг
Нуруу: Монгол Алтай
📍 Google Maps дээр харах
EN Location: border of Bayan-Ölgii and Khovd
Range: Mongol Altai
4. Сутай хайрхан — 4090 м / 4. Sutai Khairkhan — 4,090 m
Монгол Алтайн нурууны зүүн өмнөд хэсэгт, Говь-Алтай, Ховд аймгийн заагт оршдог мөнх цаст уул. Орон нутгийнхан тахилгат уул хэмээн дээдэлдэг. Оргилоос нь эргэн тойрны говь, хээр, нуурууд алсад харагддаг.
EN A snow-capped mountain in the south-eastern Mongol Altai on the border of Gobi-Altai and Khovd. Local people revere it as a sacred mountain, and from its summit the surrounding Gobi, steppe and lakes can be seen far away.
Байршил: Говь-Алтай, Ховд аймгийн зааг
Нуруу: Монгол Алтай
📍 Google Maps дээр харах
EN Location: border of Gobi-Altai and Khovd
Range: Mongol Altai
5. Хархираа — 4037 м / 5. Kharkhiraa — 4,037 m
Увс аймагт орших Хархираа–Түргэний уулсын хамгийн өндөр оргил. Уулын хөндийгөөр урсах Хархираа гол Увс нуурын сав газрыг тэжээдэг. Түргэн уулын хамт явган аялал, морин аяллын алдартай чиглэл юм.
EN The highest peak of the Kharkhiraa–Türgen mountains in Uvs. The Kharkhiraa River flowing through its valleys feeds the Uvs Lake basin. Together with Türgen it is a popular trekking and horse-riding destination.
Байршил: Увс аймаг, Улаангом хотоос баруун урагш
Нуруу: Монгол Алтайн хойд салбар (Хархираа–Түргэн)
📍 Google Maps дээр харах
EN Location: Uvs, south-west of Ulaangom
Range: northern branch of the Mongol Altai (Kharkhiraa–Türgen)
6. Отгонтэнгэр — 4008 м / 6. Otgontenger — 4,008 m
Хангайн нурууны ноён оргил бөгөөд Монгол Алтайгаас гадуурх хамгийн өндөр уул. Төрийн тахилгат уул бөгөөд Отгонтэнгэрийн дархан цаазат газарт хамгаалагддаг. Мөнх цаст оройгоороо Завхан аймгийн хаанаас ч харагддаг.
EN The highest peak of the Khangai range and the highest mountain outside the Mongol Altai. It is a state-worshipped mountain protected within the Otgontenger Strictly Protected Area, and its snowy summit can be seen from all over Zavkhan.
Байршил: Завхан аймгийн Отгон сум
Нуруу: Хангай
📍 Google Maps дээр харах
EN Location: Otgon soum, Zavkhan
Range: Khangai
7. Их Богд — 3957 м / 7. Ikh Bogd — 3,957 m
Говь-Алтайн нурууны хамгийн өндөр уул. Говийн дунд гэнэт сүндэрлэн босдог. Энэ уулын бүс нутагт 1957 онд Монголын хамгийн хүчтэй газар хөдлөлтүүдийн нэг болж, ул мөр нь өнөөг хүртэл хадгалагдаж буй.
EN The highest mountain of the Gobi-Altai range, rising abruptly from the Gobi. In 1957 one of Mongolia’s strongest earthquakes struck this area, and its traces are still preserved today.
Байршил: Баянхонгор аймгийн Богд сум орчим
Нуруу: Говь-Алтай
📍 Google Maps дээр харах
EN Location: around Bogd soum, Bayankhongor
Range: Gobi-Altai
Өндөр уулс руу аялах зөвлөмж / Tips for travelling to the high mountains
- Монгол Алтайн оргилуудад авирахад мөсөн голын тоног төхөөрөмж, туршлагатай хөтөч заавал хэрэгтэй.
Climbing the Mongol Altai peaks requires glacier equipment and an experienced guide. - Хилийн бүсэд (Таван Богд гэх мэт) нэвтрэх зөвшөөрлийг урьдчилан авна.
Obtain border-zone permits (e.g. for Tavan Bogd) in advance. - Хамгийн тохиромжтой улирал нь 6–9-р сар. Өндөрт цаг агаар маш хурдан өөрчлөгддөг.
The best season is June–September; weather at altitude changes very quickly. - Тахилгат уулсад орон нутгийн зан заншлыг хүндэтгэж, хог хаягдлаа буцааж аваарай.
Respect local customs on sacred mountains and take your rubbish back with you.
Эх сурвалж / Sources
Wikipedia — List of mountains in Mongolia; Khüiten Peak; List of Altai Mountains; mountain-forecast.com; discoveraltai.com. Зургууд: Wikimedia Commons, тус бүрийн доор зохиогч, лицензийг дурдсан.
No comments:
Post a Comment